Untitled-2

تقويم هجري شمسي

تقويم هجري شمسي

 

تقويمي كه ما از آن استفاده مي‌كنيم، يكي از دقيقترين و مناسبترين تقويم‌هاي جهان است، اما متاسفانه فقط اندكي از ما آن را به خوبي مي‌شناسيم و تاريخچه به وجود آمدن آن را مي‌دانيم. براي مثال، برخلاف تصور عموم، تقويمي كه امروز از آن استفاده مي‌كنيم، قدمت ۱۳۸۶ ساله ندارد، بلكه در همين دو قرن اخير تدوين شده است. ابتدا با مفهوم سال شمسي حقيقي آشنا شويد.

 

سال شمسي حقيقي

 

مدت زمان بين دو عبور متوالي مركز خورشيد از نقطه اعتدال بهاري است و مدت متوسط آن در ساعت ۱۲ زيجي تاريخ صِفر ژانويه ۱۹۰۰ ميلادي، ۲۴۲۱۹۸۷۸/۳۶۵ شبانه‌روز يا معادل ۳۶۵ شبانه‌روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقيقه و ۹۷/۴۵ ثانيه حساب شده است. مدت متوسط سال شمسي حقيقي، ثابت نيست و سالانه معادل ۰۰۰۰۰۰۰۶۱۴/۰ شبانه‌روز يا ۰۰۵۳۰/۰ ثانيه از مدت متوسط سال شمسي حقيقي كاسته مي‌شود. مدت متوسط سال شمسي حقيقي ثابت نيست و بر اثر تغييرات تعدادي از مشخصه هاي نجومي، تغيير مي‌كند. (صياد ۱۳۷۳، ص ۲۹)

مركز تقويم مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران

Untitled-2

چوب خط..

چوب‌خط(چوقط)

چوب‌خط(چوقط)

چوب خط. [ خ َ ] (اِ مرکب ) قطعه چوبی که بر آن هر دفعه که از کسی چیزی به نسیه خرند خطی یا بریدگی پدید آرند، تا گاه محاسبه آن خطوط و بریدگیها بر دفعات خرید دلیل باشد.

علامت و بریدگی بر چوب پدید آوردن بنشانی یک دفعه خرید جنس ۰ بر چوب خط زدن ۰

قطعه چوبی متداول مابین بایع و مشتری که بالای آن را پهن کرده تاریخ میگذارند و هرگاه مشتری چیزی از بایع می خرد با کارد یا گزلک خطی بر آن چوب میکند تا نشانه باشد مبلغ و یا مقداری را که در میانه ٔ خود قرار داده اند. (ناظم الاطباء). || برای طلب خیرات یا قرض چوبی نزد مسئول ٌ عنه بفرستند و او خطی بر آن کشد و این نشان وعده باشد. (آنندراج ). || چوب باریکی که نوآموزان بدست گیرند و با آن بر سطور کتاب خط برند تا انگشتشان با خطوطکتاب تماس پیدا نکند. گاهی آن را از کاغذ و مقوا کنند و بهمین نام نامند.

 

چوب‌خط روشی ساده و بسیار قدیمی برای شمارش بوده است که در آن از اصل تناظر یک‌به‌یک استفاده می‌شود. به عنوان مثال در شمارش تعداد گوسفندان برای هر گوسفند یک انگشت تا می‌شود. سابقه کاربرد چوب‌خط به گذشته‌های پیش از تاریخ می‌رسد و باستان‌شناسان نمونه‌ها و شواهد بسیاری از آن یافته‌اند.در واقع بهترین راه شمارش در قدیم بوده است.

 چند نمونه چوب‌خط نگهداری‌شده در یک موزه

در یکی از ساده‌ترین حالت‌ها، چوب‌خط تکه‌ای چوب یا استخوان بوده که روی آن به شمار بارهائی که رویدادی مانند طلوع خورشید یا زدن شکار رخ می‌داد حک می‌شد. در این حالت چوب‌خط کاربرد یادآوری داشت. گاه گره زدن ریسمان یا نگهداری دانه‌های سنگ یا حبوبات نیز برای این منظور بکار می‌رفت. تسبیح یادگاری از این نوع ابزار یادآوری است که از روزگار کهن تا امروز باقی‌مانده است.

 

چوب خط در فرهنگ عامه

در اصطلاح وقتی می‌گویند چوب خط کسی پر شده یعنی دیگر فرصتی برای انجام آن کار خاص وجود ندارد و یا شخص دیگر حق چیزی را ندارد. یا مدت آن چیز تمام شده و راه حل دیگری ندارد …..

 

منابع:

پارسی ویکی

فرهنگ واژگان فارسی به فارسی 

ویکی‌پدیا

تهیه و تنظیم: عمده فروشي سبزيجات حاج علی دهقاني ابري